Naar aanleiding van de groencompensatie “campagne” hebben meerdere verontruste burgers een ingezonden brief gestuurd naar de gemeente Heusden. Verschillende voorbeelden zijn te te vinden op de website van de gemeente. Het college heeft een reactie gestuurd, welke in hoofdlijnen overeenkomt met de eerdere “Q&A Bomenkap en Groencompensatie GOL“. Lees hier onze reactie hierop.

Het college wil graag uitleg geven over “de keuzes die gemaakt zijn” en “de manier waarop compensatie van groen is geregeld”. We zijn benieuwd.

Ruimtelijk Kwaliteitsplan

De introductie verwijst naar het ruimtelijke kwaliteitsplan en ruimtelijk ontwerp. Laten we even kijken op pagina 44 van het ruimtelijk ontwerp uit 2018. De aanwezige bomen en struiken (uit de hoofdgroenstructuur) wordt daar een kern kwaliteit genoemd.

Op pagina 46 lezen we over ontwerpprincipes. Er wordt gesproken over “begeleiding door hagen en bomen te versterking van de oost-west richting“. Wat vreemd want volgens het “integraal kapplan” en de “herplant locaties” worden alle 127 bomen op het tracé gekapt zonder compensatie, laat staan “begeleiding door bomen”.

En op pagina 47 zien we een ruimtelijk ontwerp waar werkelijk niets van terecht is gekomen.

Waarom Kappen en hoeveel?

Het college licht onnodig toe waarom en hoeveel bomen er worden gekapt. Voor het tracé tussen Kastanjelaan-West en de Stationsstraat is dat uiteraard voor de snelfietsroute. Dat dit voor de wijk Braken-West helemaal verkeerd uitpakt wordt uiteraard niet benoemd. Terwijl we zojuist hebben gelezen dat “de aanwezige bomen en struiken zorgen voor een groene uitstraling” de kern kwaliteit is.

Compensatie op basis van uitgangspunten

Het college volhardt in hun tunnelvisie, met hun bewering dat “GOL leidt tot algehele verbetering voor groenwaarden binnen de gemeente“. Bijvoorbeeld door kwantitatief 758 oude bomen te compenseren door 764 nieuwe. Terwijl kwalitatief op basis van boomkroonvolume er minder dan 5% overblijft, en oudere bomen binnen woonwijken vervangt door jonge bomen buiten de wijken.

Maar let nu goed op, want eindelijk lezen we iets nieuws!

“Compensatie vindt plaats op basis van de uitgangspunten in het Ruimtelijk Kwaliteitsplan en het
Ruimtelijk Ontwerp. Het groencompensatieplan geeft uitvoering aan deze uitgangspunten“

Wat zijn dan die uitgangspunten?

Uitgangspunten uit ruimtelijk kwaliteitsplan

Uitgangspunten uit Ruimtelijk ontwerp

Kennelijk zijn de zichtlijnen en beleving belangrijk.

Ander Groen binnen de GOL

Hier lezen we iets daar gaan de haren van overeind staan.

De nieuwe wegen worden voorzien van aantrekkelijke laanbeplanting. Waar bestaande bomen
moeten verdwijnen, wordt altijd onderzocht of nieuwe bomen kunnen worden terug geplant. Ook
worden voormalige op- en afritten ingeplant met bosplantsoen. Zo passen deze plekken beter in het
omringende landschap en blijven dat geen kale vlaktes.

Dus voormalige op en afritten planten we vol met aantrekkelijke laanbeplanting, zodat er geen kale vlaktes ontstaan. Maar bestaande hoofgroenstructuren binnen de wijken worden compleet kaal gekapt zonder vorm van herplant? Dit is werkelijk schaamteloos.

In de strijd tegen de gevolgen van klimaat verandering heeft de gemeente Heusden ook het tegelwippen ontdekt. Deelnemers kunnen zelfs een waardebon ontvangen, en met een lachende wethouder op de foto. De tegeltaxi is binnenkort weer in de buurt, dus wippen met die tegels!

Er bestaat zelfs een “NK tegelwippen” waar gemeente Heusden vorig jaar als 69e is geëindigd. In het krantenartikel lezen we een opvallend feit over de wijk Braken-West.

Het minst groene deel van Heusden, van alle plekken binnen de bebouwde kom met enige omvang, is overigens Braken-West. Daar is 50 procent van de buitenruimte verhard, en kan regenwater dus lastig weg.

Maar wat gaat GOL vervolgens doen in Braken-West? Daar gaan we honderden bomen kappen om kilometers extra (fiets) asfalt aan te leggen, en de gekapte bomen gaan we kilometers verderop in Waalwijk compenseren. Begrijpt u het nog?

Hoeveel tegels wippen in Braken-West?

We gaan uitrekenen hoeveel tegels we moeten wippen om al het nieuwe GOL (fiets) asfalt te compenseren in Braken-West. Dat doen we met hulp van de meetfunctie in de GOL online tracé kaart.

Wat komt er (minimaal) aan asfalt bij in Braken-West?

• De verlengde Spoorlaan is 640 maal 6 meter extra asfalt
• De nieuwe snelfietsroute is 670 maal 4 meter extra fiets asfalt

Dat is dus ongeveer 6500 vierkante meter – of pakweg een voetbalveld asfalt, omgerekend 72.000 stoeptegels. Braken-West heeft iets meer dan 2700 inwoners, naar beneden afgerond dus 26 stoeptegels per inwoner. U kunt tegelwippen zoveel u wilt, maar dit is gewoon water naar de zee dragen. En de reden voor deze ingezonden brief.

Volg ons op facebook

VOLG ONS OP FACEBOOK:
@BEWONERSVERENIGING GOL ZORGEN

De Spoorlaan is niet alleen onderdeel van de toekomstige snelfietsroute, maar ook een dagelijkse schoolroute. Juist daarom moet op elk kruispunt en rotonde duidelijk zijn hoe de veiligheid van fietsers verbetert. In het huidige GOL ontwerp blijven op meerdere plekken serieuze conflictpunten bestaan tussen fiets en autoverkeer. Bewonersvereniging GOL Zorgen zet deze locaties op een rij en vraagt om een aantoonbaar veiliger inrichting van de volledige snelfietsroute.

F59

De F59 snelfietsroute is ongeveer 16 kilometer lang, maar bestaat in principe uit twee wezenlijk verschillende tracés.

De route tussen Waalwijk en Drunen loopt over het Halve Zolenpad en door het centrum van Waalwijk. In totaal passeren fietsers vier kruisingen met stoplichten.

De route tussen Drunen en den Bosch is wezenlijk anders, loopt parallel aan de A59 en kent straks maar liefst vijf rotondes. Ook zijn er diverse gevaarlijke T-splitsingen langs de Spoorlaan bij de industrieterreinen. Vrachtwagens die een rotonde of Spoorlaan op willen rijden blokkeren regelmatig het fietspad, wat gevaarlijke situaties oplevert.

Op basis van jaren fiets ervaring op deze route, en diverse ongelukken uit de media, publiceren we een overzichtskaartje met de gevaarlijkste punten. De grijs aangeven fietspaden (1, 7 en 8) moeten nog door GOL worden gerealiseerd, maar hebben de potentie om gevaarlijk te worden. De oranje en rode punten zijn bestaande gevaarlijke punten, die na GOL niet wezenlijk veranderen.

Tracé Drunen Nieuwkuijk

De fietsroute langs de Spoorlaan is op meerdere plekken onveilig, waar fietsers en auto verkeer elkaar kruisen. Na de aanleg van de snelfietsroute wordt het niet veiliger, mede door de hogere ontwerp snelheid tot 30 km/uur en meer autoverkeer over de Spoorlaan.

Ongelukken

Een overzicht van een aantal ongelukken die in het nieuws waren, opvallend vaak langs de Spoorlaan. Gemeente Heusden, leest u even mee?

• 2026-08-15 : ongeval met letsel op Spoorlaan in Drunen
• 2026-07-16 : ongeval met letsel op Spoorlaan in Drunen
• 2026-06-08 : ongeval oversteek Wolfshoek Spoorlaan
• 2026-04-09 : ongeval met letsel op de Spoorlaan in Drunen
• 2026-03-09 : ongeval op de Vimmerik – Spoorlaan
• 2026-02-22 : ongeval Haarsteeg
• 2025-10-01 : ongeval Spoorlaan – rotonde Lips (heusden nieuws)
• 2025-09-25 : ongeval Spoorlaan – vrouw bots met auto op bus en belandt in sloot
• 2025-09-18 : ongeval Spoorlaan – venbroekstraat
• 2025-02-27 : ongeval op de Simon Stevinlaan – Spoorlaan (bndestem en AD)
• 2024-01-13 : ongeval Spoorlaan – rotonde Lipsstraat
• 2023-02-27 : ongeval Spoorlaan – Middelweg
• 2022-02-11 : ongeval Deken van Baarstraat (Ja deze auteur spreekt uit ervaring)
• 2021-01-18 : ongeval Spoorlaan

Kwantiteit versus Kwaliteit

Net als bij de GOL groencompensatie maakt DMP Heusden een klassieke denkfout. Volgens DMP leidt GOL tot een vergroening, door kwantitatief 758 bomen te compenseren door 764. Terwijl kwalitatief op basis van boomkroonvolume er minder dan 5% overblijft, en oudere bomen binnen woonwijken worden vervangen door jonge bomen buiten de wijken.

Ook in relatie tot snelfietsroute benoemt DMP vooral de kwantitatieve aspecten van een breder en sneller fietspad. Terwijl de kwalitatieve aspecten zoals veiligheid, fietsplezier en verlies aan bomen rondom het fietspad langs de Spoorlaan niet worden benoemd.

CDA Heusden, GL-PVDA en HTV begrijpen veel beter waar het wel om draait. Zie hoofdstuk 5 “Verkeer: veilig en duurzaam” uit het verkiezingsprogramma van CDA Heusden. GL-PVDA stelde 7 maart kwalitatieve vragen over de verkeersveiligheid en fietsplezier. En HTV vroeg op 16 februari via facebook aandacht voor het thema “Spoorlaan: veiligheid op de schoolroute eerst“.

HTV wil specifiek de volgende kwalitatieve punten aanpakken:

• Knelpunten meten en zichtbaar maken (snelheid, drukte, bijna-ongelukken).
• Veilige oversteken en duidelijke fietsroutes, met goed zicht.
• Doorgaand verkeer zo veel mogelijk uit woonstraten houden.

Zienswijze PIP GOL

De eerder genoemde onveilige punten worden ook expliciet benoemd in hoofdstuk 5.5.1 van document “Zienswijze PIP GOL“, van de stichting “van GOL naar Beter” uit 2017.

Vimmerik

We gebruiken de onveilige kruising “Vimmerik en Spoorlaan” als voorbeeld. Onderstaande foto’s laten duidelijk het probleem zien, de geparkeerde auto’s en het bedrijvenbord blokkeren het zicht.

Voorstellen

• Bewonersvereniging GOL zorgen is voorstander van “meten is weten”, en dus ook voorstander van het voorstel van HTV. Ofwel knelpunten en (bijna) ongelukken meten en inzichtelijk maken!
• Gemeente Heusden moet de knelpunten kritisch beoordelen op basis van de technische richtlijnen en normen van CROW.
• Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) moet het beleid en de mobiliteitseffecten beoordelen.

VOLG ONS OP FACEBOOK:
@BEWONERSVERENIGING GOL ZORGEN

Alle Heusdense fractievoorzitters zijn gevraagd naar hun onderscheidende groene standpunten, aan de hand van tien vragen of via een verwijzing naar hun verkiezingsprogramma. Tot nu toe hebben 6 van de 8 fracties gereageerd. Zeer sportief dat DMP wilde reageren, de coalitie partners Gemeentebelangen en VVD hebben nog niet gereageerd dus daar is een link toegevoegd naar hun verkiezingsprogramma.

Fracties, bedankt voor jullie reacties!

Doel

Het doel van deze vragen is tweeledig:

1. Zit er verschil tussen wat coalitiepartijen in hun programmas beloven, en wat ze afgelopen 4 jaar hebben uitgevoerd?
2. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten tussen alle partijen?

De “grootste gemene deler” wat betreft de oppositiepartijen:

• Voorstander nulmeting op basis boomkroonvolume.
• Voorstander van compensatie binnen de wijken (Dit in tegenstelling tot de GOL groencompensatie)
• Oneens met de college stelling dat “GOL leidt tot algehele verbetering voor groenwaarden binnen de gemeente“.

De 10 vragen

De helft van de vragen is GOL specifiek, de andere helft is generiek.

1. Is het voldoende dat kapvergunningen van de gemeente alleen in het Gemeenteblad worden gepubliceerd om burgers te informeren?
2. Zou de gemeente Heusden een nulmeting moeten uitvoeren van alle te kappen bomen voor GOL, op basis van het boomkroonvolume?
3. Is uw fractie het eens met de stelling dat ecologische systeemdiensten en functioneel groen direct gerelateerd zijn aan boomkroonvolume?
4. Is een 1 op 1 groencompensatie op basis van stuks voldoende? (Nieuwe jonge boom voor gekapte oude boom)
5. Moet de groencompensatie uitgevoerd worden volgens Motie Putman? (M122a-2025 zie presentatie groencompensatie)
6. Hoeveel procent van gekapte bomen binnen een wijk of groenstructuur zouden minimaal op die locatie gecompenseerd moeten worden? (In plaats van daarbuiten)
7. Hoeveel college vragen heeft uw fractie afgelopen periode (minstens) gesteld in relatie tot kappen van bomen, groencompensatie of participatie voor GOL?
8. Bent u het eens met de college stelling dat “GOL leidt tot een algehele verbetering voor de groenwaarden binnen de gemeente Heusden”?
9. Moet Gemeente Heusden (als lid van Norminstituut Bomen) de regels uit “Handboek Bomen” volgen?
10. Moet het college met een voorstel komen als meer dan 10 bomen in de hoofdgroenstructuur wordt gekapt?

Antwoorden DMP

Zie ons verkiezingsprogramma

Het mag duidelijk zijn dat wij voorstander zijn van GOL en daarbij hoort, hoe vervelend dan ook, de kap van bomen en bosplantsoen. Daar staat tegenover dat deze kap ruimschoots wordt gecompenseerd binnen het groencompensatieplan. Wij zien erop toe dat dit ordentelijk gebeurt. Vooralsnog zien wij hierin geen zaken die afwijkend zijn van het vastgestelde beleid en wet- en regelgeving. Verder is aangegeven dat zowel ten oosten als ten westen van de woningen aan de Kastanjelaan gekeken gaat worden om bomen te behouden dan wel extra bomen/groen te compenseren. Wij hebben er vertrouwen in dat dit adequaat en in goed overleg met jullie wordt opgepakt. 

Verder kunt u enkele van uw vragen beantwoord zien worden door te gaan naar de documenten op de website van GOL en de vraag & antwoord pagina.

Gemeentebelangen

Nog geen reactie van gemeentebelangen, maar dit komt uit hun verkiezingsprogramma

• “een veilige en groene leefomgeving” (Welke fractie wil pleiten voor een onveilige en een versteende leefomgeving?)
• “Gemeentebelangen Heusden wil onze leefomgeving gezond, groen en toekomstbestendig houden“

Antwoorden Heusden één

Zie ons verkiezingsprogramma.

Antwoorden HTV

1. Nee, als het goed is worden ze ook op overheid.nl gepubliceerd. We vinden overigens wel dat aan duidelijkheid eea. Moet gebeuren. Dat geld voor veel meer vergunningen. Omschrijvingen zijn vaak niet duidelijk herleidbaar naar het wat en naar het waar.
2. Ja, anders kan ook niet worden voldaan aan het vastgestelde beleid van de gemeenteraad, het Groenbeleid.
3. Ja en deze stelling is ook nog te beperkt, HTV ziet ook een nadrukkelijke relatie met leefbaarheid, dat niet per definitie een functionele relatie behoeft te hebben.
4. Nee, is ook niet overeenkomstig het groenbeleid.
5. Ja, maar naar we vermoeden bedoeld u deze motie. Het is geldende jurisprudentie dat compensatie direct en onmiddellijk moet zijn en afhankelijk van de situatie ter plaatse. 
6. 100%. Allereerst gaan we ervan uit dat het bestaande groen tot stand is gekomen vanwege een geldende normering. Minder dan 100% zou eveneens betekenen dat eerdere normeringen onjuist zouden zijn. Indien er minder wordt teruggeplaatst moet daar een gedege motivatie voor worden gegeven, wat in sommige gevallen mogelijk is. In beginsel vinden we dat groen 100% moet worden gecompenseerd.
7. 10 In ieder geval, we hebben zo geen zicht op het aantal, in zowel informatie vergaderingen, raad en volgens art. 67 (voorheen art. 43) hebben we vragen gesteld over Groen (leefbaarheid) en meer specifiek Groen en Gol
8. Nee, daar is geen enkel bewijs voor dat dit daadwerkelijk zo is. Feitelijk is het zo dat er zelfs volop bewijs is dat dit niet het geval is. 
9. Ja, in de context van het groenbeleidsplan. 
10. Ja, sowieso aanpassingen in hoofdstructuren moet onder de aandacht worden gebracht. 

VVD

Nog geen reactie van VVD, maar dit is hun verkiezingsprogramma. Onder “duurzaamheid” staat:

• “Meer groen en wateropvang in de wijken voor een leefbare en klimaatbestendige omgeving;”
• “Het gaat ook om een leefbare en groene omgeving. Wij willen investeren in bomen en plantsoenen in onze wijken, zodat er schaduw en verkoeling is in de warme zomers. We willen slim omgaan met regenwater door meer ruimte te maken voor opvang in de wijken, zodat wateroverlast beperkt blijft.”

Antwoorden GL-PVDA

Allereerst, hartelijk dank voor dit initiatief en onderstaande vragen. Vanaf het begin van de huidige raadsperiode hebben we vragen gesteld over kapvergunningen, de kap zelf en de groencompensatie voor GOL, maar ook over kap- en compensatie bij andere projecten. Onderstaande antwoorden zijn onze standpunten en kunnen daarmee afwijken van het (huidig) beleid van de gemeente.

1. Nee, wanneer sprake is van een forse kap, dus meer dan bijvoorbeeld een enkele zieke boom, zou de omgeving hierover vooraf actief geïnformeerd moeten worden. Bij voorkeur ook via een gesprek/informatie-avond.
2. Ja.
3. Ja. Ecosysteemdiensten zijn functies van de ecologie/groen voor de mensen. Hoe groter de kroon, hoe beter de boom deze functies volgens ons vervult. Ook de grootte van de bodemspiegel telt mee. Functioneel groen is meer dan enkel de boomkroon. Onverhard, groen oppervlakte voegt ook veel toe. Maar als je het over een boom hebt, dan is een grotere boomkroon functioneler.
4. Nee.
5. Ja. De motie verzoekt gedeputeerde staten om te borgen dat de compensatie van de bomen die voor GOL gekapt worden, gebeurt via een volwaardig en uitvoerbaar compensatieplan. GroenLinks en PvdA stemden voor deze motie (samen met alle fracties in de provincie, op de BBB na).
6. In principe 100%. Is dit echt niet haalbaar, dan zo dichtbij mogelijk. Met in totaal een volledige compensatie.
7. Veel en vaak. Raadsleden kunnen meerdere typen vragen stellen (schriftelijke vragen aan het college, technische (inhoudelijk verhelderende) vragen of rondvragen (tijdens informatievergadering over wat speelt in de actualiteit) en ook allerlei informatieve vragen tijdens thema-avonden en informatie- en raadsvergaderingen). Daarnaast zijn er ook nog moties en amendementen om voorstellen/beleid van de gemeente te wijzigen of aan te passen. Moties en amendementen zijn relevanter dan enkel het stellen van vragen. Enkel het aantal vragen is in onze ogen niet een goede maat om te oordelen over standpunten en het raadswerk van een fractie. Soms kan 1 zeer degelijk voorbereide vraag of inbreng meer effect hebben dan 100 losse flodders. Maar om een beeld te geven van onze inzet rond groen/participatie GOL: wij hebben sinds mei 2022 minstens 12 formele schriftelijke vragen gesteld en moties en amendement ingediend over groencompensatie en participatie GOL. Daarnaast hebben wij hierover steeds vragen gesteld tijdens de informatievergaderingen en raadvergaderingen zelf.
8. Nee. Met de informatie die we nu hebben en voor zover we het nu kunnen overzien (nog) niet.
9. Ja. (Dit is wel ons standpunt. Een lidmaatschap en de regels van een lidmaatschap is echter niet automatisch ook verwerkt in (huidig) beleid van een gemeente.)
10. Ja. (Ook hier, dit is ons standpunt).

Antwoorden CDA Heusden

Wij geloven in duidelijkheid en participatie. We zien een trend van niet volledige antwoorden of ontwijkende antwoorden op concreet inhoudelijke vragen. Daardoor is het vaak noodzakelijk om vervolgvragen te stellen.

1. Publicatie in alleen het Gemeenteblad is te mager. Bovendien zijn de aanvragen onduidelijk. Er staan geen straatnamen of aanduidingen op een kaart bij. Hoe moet een burger weten of het bomen in zijn directe leefomgeving betreft. Hierover zijn eerder vragen gesteld. De tijd ontbreekt me om een precieze aanduiding te geven, maar ik weet dat de vraag is gesteld.
2. Boomkroonvolume is relevant voor een aantal factoren: Verkoelende werking, vochtopname, schaduw, geluidsdemping. Het zou een eerlijker en duidelijker beeld schetsen als er een referentieniveau vastgesteld kon worden van de beginsituatie. Meten is weten, mits je weet wat je meet. In dit geval boomkroonvolume.
3. Ja. Zie antwoord op vraag 2
4. Nee. Volgens ons zou dat volgens het groenbeleidsplan ook niet voldoende zijn. Zie ook antwoord op vraag 2 en 3 over boomkroonvolume. Een iel boompje kan nooit een volledige compensatie zijn voor een volwassen boom van 50 jaar oud.
5. Ja
6. Vanwege de ecologische functie van bomen heeft compensatie buiten de eigen wijk of omgeving weinig nut. Daarom liefst 100% compensatie in de directe omgeving. Omdat wij ons kunnen voorstellen dat niet niet altijd 100% mogelijk is lijkt een minimum van 75% ons realistisch en werkbaar. Uitzonderingen moeten inhoudelijk gemotiveerd worden (comply of explain)
7. CDA Heusden heeft op meerdere manieren vragen over dit onderwerp gesteld. Bijvoorbeeld tijdens de beschouwingen in de raadsvergadering van 12 juli 2022. Ook in juni 2022 heeft CDA Heusden aandacht gevraagd. Toen zelfs dmv een locatiebezoek met een gedeputeerde. In de informatievergaderingen Ruimte en Duurzaamheid zijn door de jaren heen vele technische vragen over het onderwerp gesteld. Tel daarbij de schriftelijke vragen Artikel 67/43 op, dan loopt het aantal snel op tot meer dan 10. Helaas zonder resultaat.
8. Ondanks dat dit een doelstelling van de GOL is, zijn wij het daar niet mee eens. Meest in het oog springende voorbeeld is de Spoordijk. Daar verdwijnt groen. Ook  een ecologische verbindingszone die ondanks eerdere toezeggingen op een schamele 25 meter blijft steken levert geen bijdrage. 
9. Ja. Zeggen wat je doet en doen wat je zegt. Teveel beleidsregels worden niet opgevolgd omdat het “even niet goed uitkomt”.
10. Ja. Burgers vinden dit uitermate belangrijk. De raad moet een controlerende taak hebben. Dit komt de betrouwbaarheid van de overheid ten goede.

Antwoorden D66 Heusden

1. Nee
2. Ja
3. Ja
4. Ja. Maar een grote volwassen boom vervangen door een sprietje van 1,5 is ver ondermaats.
5. Ja
6. Streven 100%. Het is helaas niet in alle gevallen mogelijk, er moet ruimte zijn waar bomen gepland kunnen worden. Wellicht is dat in bepaalde situaties niet mogelijk.
7. Heb ik niet geteld.
8. Nee
9. Ja
10. Dat hoeft niet, mits er vervangen wordt.

VOLG ONS OP FACEBOOK:
@BEWONERSVERENIGING GOL ZORGEN